Trip naar Thailand.

A room with a view.

Het begint hier in het Research Centre in Ituo al een beetje vertrouwd te raken. Ik heb een dagelijks ritme, van eerst de kamer vegen, alle vleugels en dode insecten weg.
Dan een tochtje naar het dorp voor een kop koffie. Van half 9 to 12 uur in kantoor, lunch, de rest van de middag op kantoor, soms een spelletje petanque  en dan koken, kijken of er een internet verbinding mogelijk is ,wat lezen, muziek en naar bed.

Op het werk is me eigenlijk alleen gevraagd Engelse les te geven. Ik heb een gesprekje gehad met de twintig mensen die daar belangstelling voor hadden en ik heb twee groepen gemaakt en geef die nu 2 keer 1,5 uur in de week les, plus een groepje van 4 managers die een speciale training willen. Het grootste probleem is dat ze heel bang zijn om fouten te maken en te praten. De talen verschillen natuurlijk ook erg. Ik heb mij maar als doel gesteld om ze zoveel mogelijk naar Engels te laten luisteren en eigenlijk ze te dwingen in korte zinnetjes te spreken. We beginnen dus heel eenvoudig met korte zinnen en 10 woorden per les. Voorlopig houdt het me bezig.

Gister een trip naar Ubon Ratchathani in Thailand gemaakt omdat ons toeristenvisum weer verliep. Dit keer wel iets verder dan bij Vientiane net over de grens. De grens is ongeveer 30 km van Pakse en dan is het 100 km naar Ubon. Een bus trip van ongeveer 3 uur. Susan, de Engelse volunteer die in Paksee woont, had kaartjes geregeld voor José-Mario en mij. Ik vertrok op de motor om half zeven naar Pakse,  en na wat zoeken naar hun huis, gingen we met een tuktuk die ons langs de weg oppikte naar het busstation om om half 9 te vetrekken. Bij de grens geen problemen, alleen wat wachten en om half 12 waren we in Ubon. Daar de terugweg geregeld en boodschappen gedaan.

De vorige keer schreef ik dat ik niet veel verschil zag tussen Laos en Thailand maar hier waren toch wel degelijk verschillen te merken, ook omdat je in een grote stad was. Enorme supermarkten, waar alles te krijgen is en veelal veel goedkoper dan in Laos. Om 15.30 uur ging de bus terug en om kwart over 6 waren we weer terug in Pakse. Te laat om terug te rijden, want in het donker rijden is hier echt gevaarlijk.

Susan woont met Mozes (de Oegandese volunteer) in een enorm huis, daar dus maar geslapen, maar eerst lekker gegeten. In een volkomen verlaten restaurant van een enorm toeristen hotel aan de Mekong waar ze een heerlijke vis klaarmaakten. Alles moest voor ons speciaal klaar gezet, de kok gewekt, licht aan, deuren en ramen open, tafel gedekt, ventilator erbij, maar we hadden een lekkere avond. De volgende morgen, zondag dus, lekker ontbeten in Pakse, nog wat supermarkten af voor boodschappen, naar de markt voor groente fruit en brood en om 12 uur was ik weer thuis. Daar werd ik uitgenodigd voor een lunch met Lao food, door mijn buurvrouw.  Ze was naar haar ouders in Dong Khong (helemaal in het zuiden van Laos)  geweest en had verse vis meegenomen. Vis, veel groente, noodles, alles gekookt in bouillon, lekker!

Het Wereld Wijde Web

De vorige keer heb ik al even vermeld dat de contacten met het wereld wijde web hier niet altijd even gemakkelijk zijn. De mazen van het web zijn niet overal even groot en je merkt dan dat je toch behoorlijk aan het gebruik gewend bent geraakt. Toen we in Afrika waren (30 jaar geleden) was de post eigenlijk het enige communicatie middel met thuis, maar dat wordt hier nauwelijks serieus meer genomen. Ik heb nog wel een brief verstuurd vanuit het Postkantoortje in Pakxong, maar dat maakte een beetje een verlopen indruk en ik heb mijn twijfels of een brief daarvandaan verstuurd ook echt Nederland bereikt.

De Internetverbinding, hier op het werk, is dus al weken buitenwerking in verband met een blikseminslag en het is niet duidelijk of die snel weer gebruikt kan worden. Je kunt hier een modem kopen voor ongeveer € 50,- waarmee je via het mobiele telefoonnetwerk kunt inbellen. (Heet dat geen Dongel in Nederland?) Ik heb dus zo’n modem aangeschaft, maar thuisgekomen bleek dat de ontvangst van het signaal net niet toereikend is om goed op het net te kunnen. Na een tip dat je de antenne een handje kunt helpen, heb ik een draad aan de USB stick gemaakt zoals ik dat vroeger deed bij de radio voor de korte golf ontvangst. Het werd iets beter, maar het is nog steeds een kwestie van vaak proberen en een kleine kans dat er verbinding tot stand komt. Als er mensen zijn met een gouden tip op dit gebied, houd ik me aanbevolen.

De motorfiets gaf ook al een probleempje. Bij thuiskomst, na mijn derde tochtje, stroomde er ineens olie uit. Er bleek een klepje aan de cilinder te zijn losgetrild, misschien al op de bus. Natuurlijk ontbrak de passende inbussleutel in het gereedschapssetje, dus maar even met de hand en een tangetje aangedraaid en in het dorpje de olie laten bijvullen en alles goed laten aandraaien. Opgelost hoop ik.

Ik ben dus op de motor twee keer naar Pakxong geweest, ongeveer 15 km. Daar is een markt voor groente, fruit e.d. en er woont een Nederlander. Hij noemt zich Coffee, is getrouwd met een Lao en verbouwd koffie. Hij heeft ook een kleine Coffeeshop (waar je alleen koffie kunt krijgen) waar hij een goede Wi-Fi verbinding heeft. Van daar heb ik dus de vorige keer mijn blog kunnen plaatsen en ik ben van plan dat morgen weer te doen. Het is wel leuk om weer eens Nederlands te kunnen praten en door de Internet verbinding denk ik daar wel vaker op te koffie te gaan. 

Pakxong

         

Dinsdag 3 mei vertrokken we ’s avonds met de nachtbus naar Pakse. De bussen zijn ingericht voor nacht vervoer. Je kunt twee aan twee liggen en er wordt veel gebruik van gemaakt.  Er rijden tientallen bussen  dezelfde route. Ik heb niet veel geslapen terwijl het enige minpuntje tijdens de rit een aanrijding met een kalf was, dat direct werd ingeladen voor de barbecue. ’s Morgens rond een uur of 8 kwamen we veilig aan in Pakse. Daar moest ik nog even mijn weg zoeken;  de bus naar Pakxong vertrekt van een ander busstation, maar ik kon gratis meerijden met de bus van Somnath die naar Salavan gaat. Ik vond al gauw een busje dat naar Pakxong ging. Een uurtje wachten voor er voldoende passagiers waren en toen op weg. Het Research Centre is ongeveer 15 km vòòr Pakxong in een gehucht dat Ituo heet. Vanaf de weg begon ik mijn tocht met de bagage, maar ik zag al gauw in dat dat geen doen was, bovendien had ik geen idee hoe ver het was. De bagage dus bij een winkeltje achtergelaten en verder gelopen. Een kilometer of twee verder was het station. Mooie gebouwen die betere tijden gekend hebben, het ziet er allemaal een beetje verwaarloosd uit. De baas was er niet, maar zijn vervanger spreekt goed Engels en na een uurtje kwam de Deputee director (de baas) van het feest op de school waar hij was geweest. Ik werd meteen uitgenodigd om ook naar de school te komen. Daar was een  basi ceremonie (daar zal ik later nog wel eens over schrijven)  aan de gang in verband met het in gebruik nemen van een aantal nieuwe lokalen en het begin van de trainingsperiode van zo’n 20 kwekelingen van de PABO in Pakse. Meteen natuurlijk eten en drinken, maar het gaf wel een goed gevoel welkom te zijn. Ze verwachten veel van een ervaren volunteer van 61, maar vooralsnog komt de concrete wens neer op het geven van Engels aan de staf. Er is al een klasje van 13 belangstellenden geformeerd. We zullen zien.

Mijn kamer is OK, maar ik heb nog geen voorzieningen. Geen water koker of i.d. geen koelkast, dus het is behelpen voorlopig. Er wordt gewerkt aan de pomp dus misschien morgen water. Gelukkig stond ee wel een volle emmer klaar om me te wassen. Sinds ik hier ben is de stroom 3 keer voor langere tijd uitgevallen en de internetverbinding is al een hele tijd buiten gebruik, maar daar wordt over gebeld. Het ligt aan de provider die geen actie heeft ondernomen na een bliksem inslag. In het dorpje is alleen tussen de middag soep te koop en verder is brood ook moeilijk te krijgen. Een beetje improviseren dus. Ik heb meteen de koe maar bij de hoorns gepakt en ben met een privé auto terug gereden naar Pakse om prijsopgaaf te vragen voor ijskast, gastoestel met gasfles, water- en rijstkoker, glazen, borden, bestek, panen ed. In een internetcafé dit naar VSO gemaild en al snel kwam het telefoontje dat de aankopen akkoord waren, maar dat we moeten wachten tot er geld uit Thailand is overgemaakt voor we tot aanschaf kunnen overgaan. In het VSO kantoor zitten twee fantastische vrouwen (de 2 Khamla’s) die inzagen dat het zo niet makkelijk is en ze hebben meteen geregeld dat mijn motorfiets op de bus naar hier kwam.

 De volgende morgen om half 8 kon ik hem aan de weg in ontvangst nemen. Dat maakt de zaak natuurlijk een stuk aangenamer. Ik ben al even naar Pakxong geweest om op de markt te kijken en ’s avonds in een nog vrij verlaten, nieuw toeristen onderkomen een luxe pilsje gedronken. Waar krijg je in Nederland een gratis glas water bij je biertje geserveerd. Ik heb ook de Et-tu waterval bezocht; een leuk watervalletje hier vlakbij. In het dorpje Ituo is een winkeltje van de plaatselijke coöperatie van kleine koffieboeren. Ze hebben een Fair Trade keurmerk en maken daar trots reclame mee. De koffie daar is heerlijk, sterk en lekker. Voor 5000 kip (€ 0,50) krijg je er ook nog zoveel gratis groene thee bij als je wilt, dat is hier de gebruikelijke manier van zwarte koffie serveren. Het ergste leed is dus alweer geleden. Ik denk dat ik het hier wel naar mijn zin ga krijgen.

Tot ziens Vientiane.

De Lao lessen zijn afgelopen. We hebben een begin gemaakt met een heel moeilijke taal. Een beetje verstaanbaar kunnen we ons maken, maar omdat het een toontaal is, blijft het moeilijk. Ze verstaan je hier echt niet als je het woord op de verkeerde toonhoogte uitspreekt. Dat is met mijn muzikaal gevoel een behoorlijke handicap. We zullen nog heel wat tijd aan de taal moeten blijven besteden voor het niveau aanvaardbaar is, maar we doen ons best en zijn ijverig.

We zijn dus weer aan het afscheid nemen geslagen. Eerst donderdag eten met de leerkrachten, drie leuke studenten, waar we echt een band mee hebben opgebouwd. We gingen naar Bawpenyang een open restaurant op de bovenste verdieping van een gebouw aan de Mekong. Een heerlijk briesje en een prachtig uitzicht over de enorme rivier, met aan de overkant de lichtjes van Thailand. We wilden graag gegrilde vis, maar die was op. Geen nood, onze leraren gingen beneden aan de rivier bij een stalletje geroosterde vis kopen en in het restaurant kregen we borden en bestek. Er was ook Laab een traditioneel Lao recept en vruchtenbowl. Een heel geslaagde avond.

Vrijdag dus de laatste les. We hebben een uitnodiging voor ons afscheidsfeestje geschreven, in Lao, aan onze buren. De volgende morgen, op uitnodiging van de leraren, ontbijt in een Vietnamees restaurantje. Lekker! ’s Avonds dus ons afscheidsfeest. Iedereen had iets gekookt uit zijn of haar land. Er was een enorme hoeveelheid voedsel, maar er was niet eens zoveel over. Er waren Laotiaanse loempiaatjes, beef en beer, curry, chapati, vruchtenbowl en cassavecake uit de Filippijnen, lekkere hapjes uit Indonesië, Kosovo en Zweden. Zelf had ik ‘drie in de pan’ gemaakt, dat was makkelijk toen ik wist waar ik rozijnen en bloem kon krijgen. Van één van de leraren kregen we een klein Laotiaanshartje om aan onze telefoon te hangen, heel lief! Na het eten het gebruikelijke verloop van een feestje hier. Muziek, dans, Karaoke en weer muziek en dans. Heel gezellig.

De dame die voor de Filipijnse cake had gezorgd was ook op het feestje en zij nodigde ons uit in haar huis, hier vlak bij. Daar hebben we dus gisteravond spaghetti gegeten en Filipijnse snacks en natuurlijk weer een lekkere zoete maispudding. Nova, zo heet de Filipijnse, werkt al 14 jaar in Vientiane voor het UN programma dat de mijnen en munitie van de Vietnamoorlog opruimt. Een groot programma hier dat nog veel jaren in Laos actief zal zijn.

Vanmorgen de uiteindelijke bijeenkomst voor vertrek. De overeenkomst tussen VSO en de regering is goedgekeurd, nu staan alleen nog de bureaucratie en formaliteiten ons officiële verblijf in Laos in de weg, maar dat moet toch wel in een paar weken gereld zijn. We vertrekken dus morgenavond 3 mei om half 9 met 5 volunteers per nachtbus naar het Zuiden, we gaan met 3 man naar Pakse vanwaar ik met de bus verder ga, naar Pakxong. Geen motor nog omdat het krijgen van het rijbewijs afhankelijk is van de verblijfsvergunning. We zijn om 6 uur de volgende morgen in Pakse. Het is nog even spannend waar en wanneer ik weer kan mailen e.d., maar dat is na morgen gauw genoeg duidelijk. We zijn klaar voor vertrek!

Sierplanten

De lessen Lao (we gaan nog steeds vooruit, dank u) werden deze week afgesloten met een tripje naar Thailand. Omdat we nog niet officieel aan het werk zijn, zijn we nog steeds hier op een 30 daags toeristen visum. Dat kan eenmaal verlengd, maar daarna moet je het land uit en een nieuw visum kopen als je terug komt. We zijn dus met de bus over de Vriendschapsbrug over de Mekong gereden, hebben in Nongkhay wat inkopen gedaan en toen met de tuk-tuk terug en met een nieuw visum terug in Vientiane gekomen. Een vreemde operatie. Als het goed is, was dit de laatste keer en hebben we binnen afzienbare tijd een werkvergunning en de daarmee verbonden verblijfsvergunning die een jaar geldig is.

Ik vond het verschil tussen Laos en Thailand niet zo groot. De sfeer is vrijwel gelijk; Thailand is rijker, we waren in een enorme TESCO supermarkt, en er is veel meer te koop en veel spullen zijn er goedkoper. Maar in Vientiane is ook alles wat je nodig hebt te krijgen.

Ik wilde ook al een tijdje iets schrijven over de planten die je overal ziet. Ik kan me niet herinneren dat ik ergens anders zoveel pot- en sierplanten heb gezien. Bij veel huizen staat een hele rij potten met verschillende planten soms om de grens van het erf aan te geven. Er zijn ook opvallend veel plaatsen waar je tuin- en sierplanten kunt kopen en alle toebehoren. Kleine tuincentra, tot midden in de stad. Ik heb al eerder geschreven over de bloemenwinkels waar je bloemstukken en kransen kunt kopen. Je hebt al een heel aardig bloemstuk voor 35.000 Kip (€ 3,50) Bossen bloemen en boeketten heb ik hier nog niet gezien

In de tuincentra zijn alle toebehoren voor tuin en balkon te krijgen: mest, potgrond, potten en veel planten. 

Ook zijn er struiken die in bijzondere vormen zijn gesnoeid die populair zijn want je ziet ze bij veel huizen. Bij het huis waar we als volunteers wonen ben ik begonnen met het water geven van de planten in potten die er nogal armetierig uitzagen. Het is leuk om te zien hoe snel alles is opgeknapt en jammer te bedenken dat, als ik in Pakxong zit, de taak van het watergeven waarschijnlijk niet wordt overgedragen. We hebben hier verschillende planten, veel broedblad, Christusdoorn met zeer grote bloemen, verschillende soorten Agave en Aloë. Ik heb zelf ook een en ander verzameld dat verbazend snel groeit. Een cassaveplant, een avocado, tomaten en peperplantjes, papajazaailingen, zoete aardappel van een knop aan een schil en verschillende onkruidjes die ik er aardig uit vond zien.

Zo begin ik dus mijn dag met een kwartiertje watergeven na het ontbijt. In een grote pot ben ik ook begonnen alle groente- en fruitafval te bewaren om alvast wat compost te maken, dat gaat heel snel hier. We zijn hier per slot van rekening om het biologisch tuinieren te stimuleren. Ik heb er veel plezier in vooral omdat alles hier zo lekker snel groeit.

BpiiMay Lao, Lao Nieuwjaar.

14, 15 en 16 april zijn de drie dagen waarop het Laotiaanse Nieuwjaar gevierd wordt. Onze taalleraren, hadden ons al een beetje voorbereid op wat er komen ging en geprobeerd er voor zich zelf nog wat extra vrije dagen uit te slepen. Uiteindelijk hebben we deze week, maar één dag les gehad. Op straat begon de voorbereiding bijna ongemerkt, er kwamen steeds meer stalletjes met kleding met grote bloemenmotieven, je zag ook veel waterpistooltjes en ‘Supersoakers’ verschijnen en het begon op te vallen dat je wel erg veel jongens zag met geblondeerd haar of vreemde patronen in kleuren op het hoofd.

We werden op verschillende plaatsen uitgenodigd en het bleek dat het feest altijd ongeveer het zelfde verloop had. Eerst lekker eten en drinken, veel BeerLao en dan wordt het al gauw een water ballet. Je krijgt water in de nek, onder het uiten van de wens: gelukkig Nieuwjaar (sabaidee bpiimay) Dan komt er ook nog iemand met talkpoeder of lipstick en het eindigt met flink wat shampoo in het haar. De speciale kleding met bloemmotieven is van katoen en dan erg praktisch. Ik ben bij dat ik ook een Bermuda in stijl gekocht heb.

 Niet alleen de feestgangers, maar ook iedereen die voorbij komt op fiets of motor wordt nat gegooid en geleidelijk aan veranderd de hele stad in een water gooiende massa. Auto’s met groepen jongeren smijten water in het rond en worden op hun beurt bekogeld met plasticzakjes met water en soms met kleurstof. Het is een wonder dat dat allemaal in een heel gemoedelijke sfeer blijft verlopen omdat er echt wel eens een voorruit sneuvelt of een projectiel erg ongelukkig en pijnlijk aankomt. Ik heb motorrijders zien stoppen om het wat makkelijker te maken om ze nat te gooien. Het is echt niet mogelijk om droog door de stad te fietsen, dus telefoon, portemonnee en laptop moeten in een plastic zak mee. Daar zijn natuurlijk ook speciale kleine waterdichte tasjes voor te koop.

’s Avonds waren er langs de Mekong twee grote dance podia van twee biermerken. Het dansende publiek werd daar van buiten natgehouden door een enorm waterkanon en van binnen door het bier natuurlijk. Al met al een sfeer die mij meer aantrekt dan het Nederlandse vuurwerk, maar het is hier 34⁰C en ik zie Nederland nog niet kletsnat voor me op 31 januari.

De volgende dag wat meer ruimte voor reflectie; het is de traditie dat men de tweede dag probeert tenminste zeven tempels te bezoeken. Bij de tempels hebben de monniken de Boeddha beelden buiten gezet en die worden besprenkeld met geparfumeerd water. De monniken binden dan een wit, geel of oranje draadje om je pols waarbij een wens wordt uitgesproken. Je kunt zo een heel bosje draadjes om je pols verzamelen. Ze moeten er uiteindelijk vanzelf afvallen op den duur anders komt de wens natuurlijk niet uit.

Gister hebben Somnath , (de volunteer uit India) en ik nog een trip gemaakt naar Pak Leuk. Hij was uitgenodigd door een vriendin en we gingen met de hele familie in de pickup op weg voor een trip van 100 km heen en 100 km terug. Bij ieder feestje langs de weg, en dat waren er veel, een besproeiing, of een bekogeling, maar vanuit de auto werden ook veel voorbijgangers op fietsen en motors nat gegooid. Pak Leuk ligt aan de rivier Nam Leuk en daar hebben we gezwommen, lekker gegeten (vlees en vis van de barbecue) en de tempel bezocht om 9 uur ’s avonds waren we weer thuis, klets nat natuurlijk. Van mij mogen we het nu wel even droog houden.

Nam Suang

NAFRI Veterinary Dept. Nam Suang

Vandaag, vrijdag 8 april, een welkome onderbreking van de Lao lessen. We maakten een trip naar Nam Suang waar een afdeling van NAFRI, de onderzoeksorganisatie waar ik in Pakxong voor ga werken, is gevestigd. We vertrokken om half 8 met de VSO auto en Kamlah en Tim de twee VSO vertegenwoordigers in Laos,  Nellie (de Keniaanse volunteer) en ik. Het duurde even om in de spits de stad uit te komen, maar we waren na ongeveer een uur op de plaats van bestemming. Daar pikten we Evangaline, een Filipijnse volunteer op en we gingen verder naar de bosbouw afdeling van Nafri, waar Nellie komt te werken. Een prachtig oud gebouw in het bos, waar je echt het gevoel hebt dat je in het oerwoud zit. Een redelijke hortus en een kwekerijtje, maar de grote aanplant (200 ha) lag honderden kilometers ver weg.  Hierna gingen we even naar het huis waar Nellie met Evangaline komt te wonen. Een mooi huis wel van baksteen, maar in de traditionele Laotiaanse stijl, dus op pilaren met een grote open ruimte onder het huis.

Op de werkplek van Evangaline, die veearts is op de veterinaire afdeling van Nafri, kregen we een rondleiding. De koeien zagen er niet best uit, er was een vrij groot probleem met voer aan het eind van het droge seizoen. De weiden zagen er ook niet best uit met veel onkruid. De geiten hadden ook de aanplant van groenvoer geplunderd en waren naar een afgelegen wei verbannen. Een geit had daar blijkbaar zelfmoord neigingen van gekregen en had zich verhangen in de heg. Dat werd gevierd met een barbecue en een kratje Beerlao. Het geroosterde vlees was lekker, maar er werd ook een deel van het vlees gekookt, met de ingewanden en een flink deel van de inhoud van de darmen en dat werd later als lekkernij gepresenteerd. Ik heb een klein stukje geprobeerd, maar het was niet erg lekker; wel zoet, want het was gekookt met een ruime hoeveelheid suiker.

Om 4 uur met Nellie de bus terug naar Vientiane genomen, want Kamlah en Tim waren al eerder voor een afspraak teruggegaan. De bus reed keurig op tijd en voor een vaste prijs werden we weer binnen een uur op het busstation van Vientiane afgezet. De bus was wel erg oud en hing met touwtjes aan elkaar, maar het reed prima. In Vientiane moesten we nog naar ons huis aan de andere kant van de stad zonder fiets. Onze eerste kennismaking met het openbaar vervoer. Kleine elektrische busjes, wat groot uitgevallen golfkarretjes, rijden een vaste route door de stad en stoppen op verzoek. Weer een vaste prijs van 2000 Kip (€ 0,20) Het was een leerzaam en leuk tripje en ik heb een beetje kennis gemaakt met de organisatie waar ik voor kom te werken. Veel mensen waren in Pakxong geweest en hebben het over het koude klimaat daar. Ik begin daar wel benieuwd naar te worden, maar de reis naar het zuiden duurt nog 3 weken.