Een onverwachte verloving.

Mijn verjaardag werd, eigenlijk onverwacht, een heel gezellige dag. Er waren twee buurtgenoten van Angel en Marcel uit Almere op bezoek. Ze fietsen door ZO Azië en hebben sinds 1 januari al van Bangkok naar hier gefietst. De Nederlander die in Paksong woont kwam lunchen en er waren 4 mede VSO vrijwiligers uit de buurt. Een van hen, een Filippijn die in Sekong werkt, had al gemaild dat hij me een geheim ging vertellen. Hij had daarvoor op mijn verjaardag blijkbaar geen gelegenheid gevonden want hij mailde me ’s avonds dat hij zich op Valentijnsdag ging verloven met een Laotiaanse en of ik op zijn feestje kwam. Nou het is 90 km en ik heb nog steeds geen goede motor, ik moest er een Engelse les voor afzeggen, dus ik had mijn bedenkingen. Maar goed uit eindelijk ben ik een groot deel van de tocht samen gereden met de Indiase VSO-er uit Salavan.

In Sekong bleek het toch om een serieus feest te gaan. Er waren twee grote partytenten voor de deur geplaatst en de voorbereidingen waren in volle gang. José-Mario in het zwarte pak en zijn verloofde Bii in een prachtige Laotiaanse outfit. Het begon met een Basi, een boeddhistisch ritueel rond een soort altaartje van bloemen, met kaarsen en andere versieringen. Er wordt gebeden en daarna worden er katoenen armbandjes van het altaar gehaald die alle aanwezigen, onder het uitspreken van goede wensen elkaar om de pols binden. Het verlovingspaar krijgt hierbij in het bandje ook bankbiljetten geknoopt. Het paar wordt nog gezegend en alle aanwezigen krijgen een klein kaarsje in een bankbiljet gewikkeld. Toen er officiële papieren tevoorschijn kwamen en ik, samen met 3 anderen, ook als getuige moest tekenen begon het geheel toch wel erg de trekken van een bruiloft te vertonen.

Dan begint het feest met eten en bierLao drinken. Ook gaat het paar nog rond met een fles Johnny Walker. Wie dat wil krijgt een klein glaasje en betaalt daar een groot bedrag voor, om bij te dragen in de kosten van het feest. Er wordt dus lekker gegeten en gedronken en er wordt gedanst. Onder andere de Lamwong, waarbij mannen en vrouwen in twee kringen tegenover elkaar staan, langzaam rondlopen en wat wiegen en voornamelijk de handen ronddraaien. Vooral geen oogcontact.

Ik was van plan geweest om ’s middags weer terug te gaan, maar ik werd overgehaald om te blijven slapen en we hebben nog een gezellige avond gehad en de volgende morgen ben ik om 6 uur vertrokken en om 8 uur was is weer in Ituo om les te kunnen geven.

Een jaar weg.

Al vrij snel na mijn vertrek in februari 2011 lieten Claus en Annemette weten dat ze me kwamen opzoeken in Laos. Dat is nu gebeurd. Ze hebben eerst Vientiane en Luang Prabang bezocht en kwamen toen naar Pakse. Daar hebben ze een motor gehuurd en bij mij een dag of 4 doorgebracht. Het programma liep wel een beetje in de war omdat Annemette bronchitis kreeg. Koorts en hoesten, dus die moest rustig aan doen en penicilline slikken. Claus en ik hebben wel gewandeld en de omgeving verkend. En heel veel gepraat natuurlijk. Voor mij is het ook een periode om een beetje terug en vooruit te kijken. Ik ben bijna een jaar weg en 10 maanden hier.

Het groentezaad project in de kas loopt prima in de praktijk, maar het is moeilijk om het ingepast te krijgen in het beleid van het centrum. Ook krijg ik geen duidelijkheid over eventuele voortzetting of behoorlijke afronding. Zaad gaan produceren alleen omdat er wat geld voor een project te krijgen is, was niet precies mijn bedoeling. Communicatie over dit soort zaken is hier een enorm probleem. De taal speelt daarbij een belangrijke rol. Ondanks mijn verwoede pogingen en inzet blijft het met mijn Laotiaans behelpen. Maar er is ook geen cultuur hier die ervoor zorgt dat iedereen de informatie krijgt die hij nodig heeft. Heel veel gaat via zeer indirecte communicatie.

Voor mij kwam het als een onaangename verrassing dat ze me, ondanks tegensputteren van mijn kant, toch weer een beginnersgroep Engels willen laten beginnen. Ik wordt dus nog steeds eigenlijk als leraar Engels gezien. Er kwam ook het bericht dat Hans en Hanny hun tijd in Ethiopië waarschijnlijk bekorten omdat hun placement zich ook niet ontwikkelde zoals ze verwacht hadden. Onwillekeurig beïnvloedt zoiets je denken. Deze maand is er een gesprek met VSO en het centrum waar ik werk. Ik ben bezig aan de halfweg reportage. Al met al aanleiding genoeg om alles op een rij te zetten. Er moet wat veranderen om mij de tweede helft van mijn contract gemotiveerd te houden. Wat precies is me nog niet helemaal helder. Ik heb ook wel een beetje hetzelfde gevoel als Hans. Waarom kan ik eigenlijk niet denken: “Ik ben met pensioen, het bevalt me hier wel, rustig leventje, het zal mijn tijd wel duren”?  Toch nog te veel een Westerse ‘doener’ denk ik.

Afgelopen weekend ben ik met Claus en Annemette ook weer naar Wat Phu geweest. Dat is een eeuwen oude tempel tegen een berg. Er was daar een festival in verband met de eerste volle maan in het nieuwe Boeddhistische jaar. Heel interessant om het grote verschil te zien tussen de gebruikelijke serene rust van dat tempelcomplex en de kermisachtige sfeer nu. Heel veel bezoekers, wierook en bloemenoffers, maar ook eetkraampjes, gokspelen en waarzeggers. Met het bezoek aan Champassak kwam een eind aan het bezoek van Claus en Annemette. Die met de nachtbus naar Vientiane vertrekken en dan, na een dag rust, aan de lange reis naar het koude Europa beginnen.

Fieldtrip Attapeu.

Tijdens een gesprek, vorige week, met de directeur van SAFREC (Southern Agricultural Regional Research Centre) over de mogelijkheid een UNDP financiering aan te vragen ( een tip van een mede VSO volunteer) kreeg ik plotseling een uitnodiging om mee te gaan op een field trip in Attapeu een plaats ongeveer 200 km ten oosten van hier.

Er is daar een samenwerkingsproject tussen Duitsland en Laos waar een Duitse ontwikkelingswerker zit. Op aandringen van de provinciale overheid is daar met een koffie project begonnen, maar er was nog nooit contact gelegd met het koffie onderzoeksstation waar ik ook werk. De Duitse ontwikkelingswerker,  Karsten, heeft dat contact gelegd en er zelf voor gezorgd dat er een expert van het research center tijdelijk aan het project in Attapeu is toegevoegd. Er zijn ook grote plannen om meer aan groenteteelt te gaan doen. Het project is voortvarend van start gegaan en er is geld dus er worden heel veel koffie zaailingen gemaakt maar het is nog lang niet duidelijk of de boeren en voorlichters genoeg kennis hebben en kunnen investeren om de koffieteelt , die echt behoorlijk geld op kan leveren, hier te laten slagen. Ambitie genoeg, maar ook genoeg praktische bezwaren moeilijkheden. Stof genoeg om met Karsten, die hier nu 2 jaar is, te praten.

Woensdag gingen we op weg, gelukkig in een goede auto, want ik voelde me niet al te lekker door wat darmproblemen en het was behoorlijk heet. De reis was mooi en we werden ontvangen met een Laotiaans diner. De volgende dag bleek dat er verwacht werd dat ik wel mijn eigen accommodatie betaalde. OK € 10 voor een kamer valt te doen.

De volgende dag veel gereden, we begonnen met een bezoek aan de het kantoor van de district gouverneur .Op de plaats van bestemming aangekomen hebben we eerst samen de meegebracht lunch opgegeten. Daarna aantal velden bezocht, hier en daar wat advies kunnen geven, veel gepraat en vooral gekeken hoe alles verliep. We beëindigden de dag op het petangveld waar eerst een soort evaluatie werd gehouden waar ook de gouverneur weer bij was. Daarna werd het uit een dorpje meegebracht espeenvarken geroosterd en werd er petang gespeeld.

De volgende morgen werd er nog een proef sessie georganiseerd van de eerste geproduceerde  koffie.

Wij hebben toen nog en trip gemaakt bijna tot aan de Vietnamese grens. Daar zagen we lange rijen vrachtauto’s met hout wachten voor de grens. Iemand die het weten kan vertelde dat 90% van het daar naar Vietnam vervoerde hout illegaal gekapt wordt en dat er houtsoorten zijn die zo waardevol zijn dat het loont om kleine hoeveelheden (tot 100kg) op een brommer en te voet de grens over te brengen. De hout smokkel is daar zeer levendig en bijna openlijk.

Na een lange reis terug nog even bij een medewerker van het research center op bezoek op een feest voor zijn pasgeboren zoontje. De kleine wordt veel geluk gewenst en er worden opgerolde bankbiljetten om zijn pols gebonden onder het uitspreken van een wens. Natuurlijk weer eten en beerlao.

De berichten over mijn motorfiets zijn minder gunstig, hij wordt naar Vientiane gestuurd voor verdere reparatie. Alles met elkaar (dat ik me niet helemaal lekker voelde, de motor, dat je je bewust bent hoe afhankelijk je van vervoer van anderen bent e.d.) maakte dat ik me niet al te best voelde, maar ik geloof dat het ergste alweer achter de rug is.

Kerst en Oud- en Nieuw.

“Hoe vieren ze dat in Laos?” was de vraag die in veel kerstgroeten werd gesteld. Een mooi onderwerp voor een blogje dus. Laat ik beschrijven hoe Felice en ik deze dagen hier hebben doorgebracht. Na onze vakantie in Luang Prabang zijn we zondag, eerste kerstdag, samen op de motor  vertrokken naar een waterval hier zo’n 25 km vandaan, Pha suam. Toen ik daar eerder een keer langs kwam had ik daar een waterval gezien en meestal is daar dan ook een hotel. Dat bleek zo te zijn, een Eco-lodge. Alles een beetje krakkemikkig, douche en wc in de open lucht, geen stoelen in de kamer, maar wel heel sfeervol. De natuur was prachtig, mooie waterval een klein dorpje van typisch Laotiaanse huizen in verschillende stijlen en een goed restaurant. De kerst hebben we daar dus aangenaam rustig doorgebracht en tweede kerstdag zijn we via Pakse, om boodschappen te doen, teruggereden naar Itu.

 Daar was ook alles rustig, dus ik bereidde me voor op de Engelse les. Op  dinsdagmorgen vond ik het al een beetje vreemd dat de deur van het kantoor niet open was zoals gewoonlijk, maar de Engelse les ging door met een redelijk aantal studenten. Er waren een aantal mensen naar Pakse en Vientiane voor vergaderingen. Omdat iedereen me al heel hartelijk “Happy New Year” wenste, ben ik maar begonnen met het verschil tussen Kerst en Nieuwjaar uit te leggen.

De rest van de week is de deur van het kantoor ook niet opgegaan. De meeste activiteit speelde zich af rond het petang (jeu de boulle) veld, pal voor mijn deur. Daar werd intensief geoefend, soms tot in het donker. Mijn lessen en het werk in de kas gingen gewoon door, maar blijkbaar was er tussen kerst en Nieuwjaar weinig ander werk te doen. Vrijdag 30 december was er een petangtoernooi georganiseerd. Donderdag was mij nog verzekerd dat er eerst groepswerk zou worden gedaan. Opruimen, grasmaaien ed, maar ik bleek de enige in zijn werkkloffie te zijn dus dat ben ik maar gaan omwisselen. Er werd in groepen gespeeld terwijl de dames druk aan het koken waren: veel groente, geroosterde vis en soep. 

Natuurlijk ging er ook regelmatig iemand rond met een glas BeerLao, maar dat spreekt vanzelf. Om een uur of 2 was het eten klaar en werd er aan grote tafels gegeten en gedronken. De muziek kwam tijdens de hele dag behoorlijk hard uit twee enorme boxen. Na het eten werd er ook gedanst en werden de prijzen aan de winnende teams uitgedeeld: 100.000 en 50.000 kip (€ 10,- en €5,-) Toen het bier zo’n beetje op was, was er nog een kleine afterparty in de school in het dorp. Felice was al thuis gebleven en ik heb ook vrij snel de terugtocht aanvaard en gauw (vrij dronken) naar bed gegaan.

Zaterdag hadden we afgesproken met z’n vijven naar Attapeu te gaan, een plaats 150 km hiervandaan richting Vietnamese grens. In een gehuurde auto met chauffeur was dat een leuke tocht naar een Filipijnse vrijwilliger die daar net is begonnen. Hij had bezoek van een andere vrijwilligster, ook een Filippino en zij had voor een uitgebreide lunch gezorgd. We hebben het stadje een beetje verkend (het was veel groter dan ik me had voorgesteld) En ’s avonds hebben we gebarbecued, tequila gedronken en bij een vuurtje oudjaar gevierd. We hadden een klein beetje vuurwerk langs de weg kunnen kopen en om 11 uur (Filipijnse tijd van de jaarwisseling) hebben we een pijltje afgeschoten en natuurlijk na 12 uur de rest. Er was een fles lekkere champagne.

De volgende dag een andere weg terug gezocht over een nog niet geasfalteerde weg. Niet al te beste weg maar met wat prachtige watervallen. 

In Itu geluncht bij de waterval en toen we net weer thuis waren werden we uitgenodigd om ook de geroosterde kalkoen (kip met slurf in het Lao)) van de buurman te proberen. Die vertelde ons ook dat de directeur van het centrum terug was uit Vientiane en omdat hij het petang feestje had gemist nodigde hij iedereen uit om ’s avonds eend bij hem te eten. Dat was ook gezellig met alle medewerkers van het centrum, een man of 30. Daar hoorden we dat maandag 2 januari ook vrij was omdat een vrije dag op zondag, natuurlijk gecompenseerd moet worden. Al met al een bijzonder eind aan 2011 en een rustig begin van 2012. En dan te bedenken dat we hier binnenkort het Chinese Nieuwjaar vieren, in april het Laotiaanse Nieuwjaar (drie dagen waterballet) en op sommige plekken wordt ook nog het Hmong Nieuwjaar gevierd. De Hmong is een belangrijke etnische minderheid hier. Gelukkig valt het Chinese en het Vietnamese Nieuwjaar samen, anders werden alle jaarwisselingen wel een erg grote aanslag op de landelijke arbeidsproductiviteit.

Luang Prabang.

Luang Prabang is een vriendelijk stadje in het Noorden van Laos. Na een dag rust voor Felice in Vientiane reisden we er naartoe per bus over een vrij slechte weg. Het grootste gedeelte ging de weg slingerend door de bergen met veel haarspeldbochten en met prachtige vergezichten.  Twaalf uur over 430 km met de airco voluit en te weinig vesten bij de hand dus ik was later behoorlijk verkouden. De oude hoofdstad van Laos is nu een echt toeristen stadje. Overal buitenlanders, hotels, guesthouses, restaurants en souvenir winkeltjes. Er stroomt daar heel wat buitenlands geld Laos binnen, maar de concurrentie is moordend. Het lijkt wel of iedereen je een tuk-tuk rit of een bootreis wil verkopen. De restaurants zijn toch vaak maar matig bezocht, want veel toeristen zijn backpackers die de lokale eetstalletjes opzoeken. Goedkoop en lekker en de winst hieruit komt zo snel in de zak van de lokale bevolking.

We hadden een rustig appartementje waar je buiten kon zitten en we hebben voor 4 dagen goede fietsen kunnen huren dus we hadden een lekker rustige tijd waarbij we de omgeving goed hebben verkend. Natuurlijk hebben we ook een paar van de verplichte toeristen attracties bezocht. Een boottocht naar de grotten van Pak Ou was leuk, maar vrij fris. De temperatuur was rond de 17 graden, koud voor hier, maar het varen over de Mekong is indrukwekkend, een machtige rivier. Opvallend was het grote aantal groentetuintjes overal op de oevers. In de toer zit ook altijd een bezoek aan een dorp waar de Lao whisky wordt gestookt. Een behoorlijk sterk destillaat van rijstwijn, dat voornamelijk populair is omdat het zo goedkoop is. (Eén liter 45% alcohol voor ongeveer één Euro)

De tempel Phu Si op de heuvel (428 treden!) midden in het centrum geeft een prachtig uitzicht over de stad. Je kunt daar kleine kooitjes kopen met 2 vogeltjes erin. Het brengt geluk om die bij de tempel vrij te laten.

Het Koninklijk paleis tegenover de tempel op de heuvel hebben we ook bekeken. De laatste koning van Laos, die in 1975 door het huidige regime is verdreven, woonde hier. Best een aardig gebouw en niet overdreven luxe, het deed mij erg denken aan Paleis Soestdijk.

De volgende dag hebben we een tuk-tuk gehuurd om naar de waterval van Kuang Si te rijden ongeveer 30 km ten zuiden van Luang Prabang. Een mooie waterval met licht blauwe bassins door het kalksteen in de bodem. Op de terugweg gestopt bij een dorpje waar mensen van een Etnische minderheid wonen, de Hmong. Daar word je niet blij van; een tocht langs de huisjes via een aangelegd pad waarbij iedereen dezelfde souvenirs aanbiedt. Dit doen dan kinderen op een zeurderige toon, bijna als automaten. Het moet droevig stemmen als je zo je inkomen moet verdienen.

Omdat we geen zin hadden om voor de tocht naar Pakse bijna 24 uur in de bus te zitten zijn we van Luang Prabang naar Pakse gevlogen. Een heel goede beslissing want dat was een aangename reis en inmiddels zijn we weer veilig in Itu aangekomen (Flip per motor en Felice met een tuk tuk), waar de komkommers en bonen lekker gegroeid zijn tijdens mijn afwezigheid.

VSO Volunteer conferentie.

Van woensdag 30 november tot vrijdag 2 december was er een conferentie voor VSO volunteers in Vang Vieng. Vanwege de lange reis, (11 uur Pakse-Vientiane en 4 uur Vientiane-Vang Vieng) leek het me beter de reis in twee etappes te doen. De week ervoor hadden we de eerste groentes in de kas geplant, bonen en komkommer en het lijkt allemaal goed op te komen.

 Zondag kreeg ik dan toch nog een telefoontje dat mijn motor klaar was, dus op weg naar Pakse heb ik mijn motor opgepikt en alles lijkt OK, behalve dat de tank, tot en met de reservetank, tot op de laatste druppel leeg was. Na een lekkere rustdag met wat zwemmen in Vientiane, dinsdagmiddag met alle 18 vrijwilligers door naar Vang Vieng. Vang Vieng is een echte toeristen plaats, vooral voor jongeren. Veel café’s waar je rustig met een blind paard naar binnen kunt en veel water vertier, kanoën, kabelbaantjes, trecking, tubing,  e.d. 

De conferentie was in een rustig hotel en we hadden de gelegenheid om kennis te maken met andere vrijwilligers en hun werk. De presentatie die had gemaakt van mijn werk werd goed ontvangen. Ik had een verhaal gemaakt over mijn gedachten tijdens de eerste voettocht naar mijn plek nu. We hadden het ook over de stand van zaken wat betreft het snel uitbreidende VSO programma hier e.d. Het viel mij wel op dat de Europese verwachtingen en opstelling bij groepsactiviteiten toch wel verschilt van b.v. de Aziatische volunteers.

 De Europese vrijwilligers, kritisch, assertief en actief, de anderen toch een beetje braaf en terughoudend. Er was ook een presentatie van een Amerikaanse volunteer die vanuit Thailand werkt voor groepen Etnische minderheden in Burma. Ook een lezing o.a. over de Lao cultuur van Mr. Sombath Somphone van PADETC. Hier een link naar PADETC. PADETC is betrokken bij leuke educatie projecten waarbij praktische leren van duurzame technieken en de uitwisseling tussen ouderen en jongeren leuk hand in hand gaan. Mr. Sombath’s reactie om een vraag van mij; “I can see from your question you are a wise men” stimuleerde mij niet echt. Daar moet ik nog mee leren omgaan. Het gaat vaak om mijn grijze haar, wat hier veel respect geeft, terwijl je in Nederland vaak juist positieve reacties krijgt op een actieve, jeugdige houding. Wat in dit verband nog wel leuk was, dat een nieuwe Filippijnse vrijwilligster van 39 zichzelf voorstelde als waarschijnlijk de oudste hier. Ik heb het maar als compliment opgevat.

De conferentie was een leuke ervaring met een belangrijke rol voor het sociale gebeuren onder het genot van BeerLao, dans en karaoke in de avonduren. Een beetje meer interactie tussen de deelnemers was mij welkom geweest, maar goed je moet iets te wensen houden. Vrijdag was er nog een bezoek aan een biologisch bedrijf waar ze moerbei bomen gebruikten voor thee, de vruchten voor sap e.d. De zijderupsen die er vroeger waren, waren inmiddels overleden. Er werd gezegd door het lawaai van de toeristenindustrie, maar of dat echt waar is? Het boerderij deel leek me niet erg productief, maar er waren leuke ‘mudhouses’ als toeristenverblijf. Eén zelf met een hout gestookte pizzaoven in de keuken. Hier een link naar hun site.

Vrijdagmiddag weer terug naar Vientiane over een vrij slechte weg (4 uur over 170 km) Zaterdag nog een afscheidsfeestje en dan met Susan en Somnath terug naar Pakse met de nachtbus om maandag weer in Itue te beginnen.

Terug in Itu, of motorpech 2.

De Sunny Side up Party

Uiteindelijk ben ik dus drie nachten in het ziekenhuis gebleven en een dagje eerder dan de dokter adviseerde weer terug naar Vientiane gegaan. De busreis viel wel een beetje tegen omdat het erg warm was en de bus erg vol. In Vientiane had VSO een prettig hotel voor me geregeld, maar ik voelde me goed en kon ook als snel we een stukje fietsen. Een week na mijn ontslag uit het ziekenhuis moest ik nog een keer terug voor controle, maar alles zag er prima uit en toen heb ik daar een dagje in Udon gehad waar ik wat boodschappen kon doen.

In Vientiane werd op de dag dat ik terug zou gaan, een zaterdag, een feestje georganiseerd door de vrijwilligers daar. Ik heb toen mijn terugreis naar Itu maar een dagje uitgesteld. Toe, een Canadees-Birmese vrijwilliger, zou voor het eten zorgen, maar omdat zijn kookkunsten zich beperken tot het spiegelei, werd het een “Sunny side up” party. Het was erg gezellig en leuk om ook de nieuwe groep vrijwilligers (4 Filipijnen en een Nederlandse) te leren kennen.

Hier een link naar foto's van de party op Facebook.

 Zondagnacht terug met de bus en hoewel ik dus al gefietst had en zaden gehaald had met de brommer 17 km van Vientiane viel die tocht niet zo mee. Ik voelde elke kuil in de weg. In Pakse nog even boodschappen gedaan en met de tuk-tuk naar de plaats waar mijn motor stond. Daar was de garage dicht, maar gelukkig zag iemand mij zoeken en had ik na een half uurtje de motor terug. Lekker naar huis, waar de vorderingen met de kas ook gestaag voortgang hadden gevonden. We hopen volgende week de zaden die ik
meegebracht heb te kunnen zaaien.
Hier alle foto's van de kas tot nu. 

Veel plezier van de motor heb ik niet gehad want twee dagen later sloeg hij af op een stijl stuk en ik kreeg hem niet meer aan. Vervoer geregeld om de motor terug te brengen en toen bleek dat ze geen originele Yamaha klep hadden gebruikt, maar er eentje voor een auto hadden aangepast. Er moest een origineel onderdeel in. In Thailand kopen zou minstens een week duren. Ik belde maar even met VSO in Vientiane en die zeiden dat als ik de gebroken klep opstuurde ze wel voor een andere zouden kunnen zorgen. Maar hoe krijg ik die klep op het busstation in Pakse of Pakxong, zonder motor? Uiteindelijk heb ik maar de foto van de gebroken klep uit de vorige blog gestuurd met een zo goed mogelijke beschrijving. Touk in het VSO kantoor heeft daar direct werk van gemaakt (ze belde nog om het telefoonnummer van de monteur om hem met de onderdelenverkoper te laten praten) en ’s avonds kreeg ik een SMS-je dat het onderdeel op de nachtbus was gegaan en de volgende dag kon worden opgehaald. 

De volgende dag was er een vergadering in Pakse waar verschillende mensen van het centrum hier heen waren en na mijn telefoontje werd de klep bij de bus opgehaald en afgeleverd bij de monteur. De zegening van de mobiele telefoon en internet in de derde wereld. Nu maar hopen dat het niet al te lang duurt voor mijn motor weer in elkaar zit en dat het probleem definitief is opgelost, want ik merk wel dat ik zonder motorfiets hier wel erg geïsoleerd zit en voor veel boodschappen en contacten ervan afhankelijk ben.